Cơ đỏ và cơ trắng — vì sao Yin không thay được gym, và ngược lại

Có một câu hỏi tôi nhận rất nhiều từ các bạn huấn luyện viên trẻ: "Thầy ơi, tập gym với tập Yin khác nhau ở đâu, sao không gộp lại cho nhanh?"

Câu trả lời nằm ở chỗ cơ thể chúng ta có hai loại sợi cơ, và chúng được đánh thức bằng hai cách khác nhau.

Cơ đỏ — loại đáp lại sự lặp lại

Nhóm sợi này đáp ứng tốt với động tác lặp đi lặp lại và có tải: nâng, đẩy, kéo, chạy. Chúng phì đại lên khi được kích thích đủ và được nuôi đủ.

Đây là đích của thể thao và phòng gym: cơ to hơn, khoẻ hơn, bền hơn. [quan điểm ngành]

Cơ trắng — loại chỉ vào được bằng sự tĩnh

Nhóm còn lại nằm sâu hơn, và chúng không đáp lại nhịp lặp — chúng đáp lại thời gian giữ tĩnh.

Trong lớp, tôi mô tả bằng cảm giác: khi bạn ở yên trong một tư thế đủ lâu và đủ thả lỏng, tới một lúc sẽ xuất hiện cảm giác "tê tê", nặng và lan trong vùng đó. Đó là dấu hiệu bạn đã đi qua tầng cơ ngoài và chạm được vào lớp sâu. [kinh nghiệm]

Không có cách nào đến chỗ đó bằng động tác nhanh. Chỉ có thời gian mới mở được cánh cửa ấy.

Vì sao người tập gym khoẻ mà vẫn cứng

Vì họ dành gần như toàn bộ thời gian cho nhóm sợi thứ nhất. Cơ to lên, mạnh lên, nhưng liên tục ở trạng thái co rút. Biên độ khớp hẹp dần. Đến một ngày, họ khoẻ hơn hầu hết mọi người mà cúi xuống buộc dây giày thì khó.

Ngược lại, người chỉ tập Yin nhiều năm có thể rất mềm dẻo, thư thái — nhưng cơ yếu, khớp thiếu chỗ dựa, mang xách nhẹ đã mỏi. Với người lớn tuổi, thiếu cơ còn nguy hiểm hơn thiếu dẻo, vì nó dẫn tới ngã.

Đó là lý do tôi không bao giờ nói dòng này hơn dòng kia. Cơ thể cần cả hai, chỉ là tỷ lệ khác nhau theo tuổi và theo tình trạng.

Ý nghĩa thực tế trong trị liệu

Với người có tổn thương, việc chọn nhóm sợi nào để tác động chính là chọn hướng tập: [kinh nghiệm]

• Cơ rão, yếu, khớp thiếu chỗ dựa → cần đánh thức nhóm cơ đáp lại sự lặp lại: động tác biên độ vừa, lặp mười tới mười lăm lần, vài tổ — cộng với ăn đủ đạm, nếu không thì tập bao lâu cơ cũng không dày lên.
• Cơ co rút, chai cứng, khớp bị khoá → cần giữ tĩnh đủ lâu để chạm lớp sâu; đây là chỗ Yin làm việc.
• Người ở giữa — và đa số là ở giữa → cần cả hai, nhưng chia theo vùng: giãn chỗ khô, làm khoẻ chỗ rão.

Phối trong một tuần

Khung tôi hay đưa cho học viên trung niên trở lên:

• 2 buổi trương lực cơ — nhẹ nhàng, không nâng nặng, tập trung nhóm cơ giữ trục: mông, đùi, lưng, bụng.
• 3 buổi Yin — vào buổi tối, giữ tĩnh 2 – 5 phút.
• Đi bộ đều mỗi ngày — nền của tất cả.
• Ăn đủ đạm — nếu không, phần trương lực cơ gần như không có kết quả.

Người trẻ khoẻ thì đảo tỷ lệ lại: nhiều buổi Yang hơn, và giữ ít nhất hai buổi Yin để không mất biên độ.

Điều đáng nhớ nhất

Cơ thể không phải một khối. Nó có nhiều tầng, và mỗi tầng cần một cách gọi khác nhau.

Người dạy giỏi không phải người biết nhiều động tác, mà là người biết hôm nay cơ thể trước mặt mình cần được gọi ở tầng nào. [kinh nghiệm]

Bạn đang tập theo hướng nào, và thấy cơ thể mình thiếu cái gì — sức hay độ mềm? Nhắn Zalo kể tôi nghe, tôi sẽ gợi ý tỷ lệ phù hợp cho giai đoạn này của bạn.

Bài viết chia sẻ kinh nghiệm huấn luyện và quan điểm nghề, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ.