Khớp kêu "cục cục" mà không đau — giai đoạn vàng ai cũng bỏ lỡ

Có một câu tôi hỏi gần như mọi học viên mới: "Đứng lên ngồi xuống, khớp gối anh chị có kêu không?"

Phần lớn cười: "Có thầy ạ, nhưng không đau."

Và tôi thường nói: đó mới là lúc đáng làm gì đó nhất.

Tiếng kêu nói gì

Trong khung tôi dùng để dạy, tiếng "cục cục" ở khớp động thường ứng với giai đoạn lớp sụn bắt đầu mẻ. Bề mặt sụn không còn trơn nhẵn, hai đầu xương trượt qua nhau không êm nữa. [quan điểm ngành]

Điều đặc biệt của giai đoạn này: sụn chưa có thần kinh cảm giác đau như bạn tưởng — nên nó hỏng âm thầm. Cơn đau chỉ đến ở bậc sau, khi ổ khớp bắt đầu tràn dịch hoặc mô cơ quanh khớp bị kích thích.

Nói cách khác: đau là tín hiệu muộn, tiếng kêu là tín hiệu sớm.

Vì sao không ai làm gì

Vì con người chỉ hành động khi khó chịu. Không đau thì không có động lực. Tôi hiểu điều đó, tôi cũng từng như vậy.

Nhưng hãy thử nghĩ theo hướng khác: giai đoạn không đau là giai đoạn rẻ nhất. Rẻ về tiền, rẻ về thời gian, rẻ về công sức. Càng để lâu, mọi thứ càng đắt lên — và có những bậc không quay lại được. [kinh nghiệm]

Ba việc nên làm khi khớp mới chỉ kêu

1. Làm dày lớp cơ quanh khớp.

Cơ quanh khớp giống như bộ giảm xóc. Cơ khoẻ thì nó gánh bớt tải, sụn đỡ phải chịu. Với gối, đó là nhóm cơ đùi trước, đùi sau và mông. Kiểu tập: lặp lại nhiều lần với sức vừa phải — mười tới mười lăm lần một tổ, vài tổ — chứ không phải nâng nặng.

Và một điều gắn liền: cơ chỉ dày lên khi có đủ đạm để xây. Tập trương lực mà ăn thiếu đạm thì tập bao lâu cũng vậy.

2. Bỏ bớt trọng lượng thừa.

Mỗi bước đi, khớp gối chịu tải gấp nhiều lần cân nặng cơ thể. Giảm được vài cân là giảm được rất nhiều lần tải trong một ngày đi lại.

3. Xem lại trục đi đứng.

Nhiều người có một bên chân chịu lực nhiều hơn bên kia suốt hàng chục năm — do thói quen đứng, do giày dép, do bàn chân bẹt. Bên chịu nhiều sẽ mòn trước. Đây là chỗ cần người nhìn trực tiếp mới thấy.

Những gì nên tránh khi khớp đã kêu

• Xoạc ngang, quỳ gập sâu — hai nhóm động tác tôi thấy làm hỏng khớp gối nhiều nhất ở người đã có vấn đề.
• Chạy trên nền cứng nhiều khi cân nặng đang dư.
• Bẻ khớp cho kêu — tiếng kêu do bẻ không phải dấu hiệu tốt, và làm nhiều thì bao khớp lỏng dần.

Còn về thuốc bổ khớp và canxi?

Đây là chỗ tôi phải nói cẩn thận, và tôi nói đúng như tôi dạy học trò: có những thời điểm uống vào là sai. Ví dụ khi khớp đang tràn dịch, hoặc khi xương đã có gai — hai tình huống đó không giống nhau chút nào.

Vì vậy: đừng tự mua uống theo lời mách. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, dựa trên phim chụp và tình trạng cụ thể của bạn. Tôi là người hướng dẫn tập luyện, không phải người kê đơn.

Nếu tôi được chọn một câu để bạn nhớ

Cơ thể luôn báo trước. Chỉ là nó báo bằng thứ ngôn ngữ mà chúng ta chưa học đọc.

Tiếng kêu ở khớp là một câu trong ngôn ngữ đó. Nghe được câu ấy sớm, bạn tiết kiệm được nhiều năm.

Khớp bạn kêu ở đâu, kêu bao lâu rồi, đã đau chưa? Nhắn Zalo cho tôi — tôi sẽ nói bạn nên tập nhóm nào để giữ khớp, và có cần đi chụp phim hay chưa.

Bài viết chia sẻ kinh nghiệm huấn luyện và quan điểm nghề, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dùng thực phẩm bổ sung khi chưa hỏi ý kiến chuyên môn y tế.