Yin Yoga là gì? Một môn tập "mới" mà thật ra đã có từ rất lâu

Học viên mới đến lớp hay hỏi tôi: "Yin Yoga là môn gì thế thầy, nghe mới quá."

Tôi thường cười. Bởi vì trong các dòng Yoga đang phổ biến ở Việt Nam, Yin có lẽ là dòng mang gốc rễ cũ nhất — chỉ có cái tên gọi là mới thôi.

Cái tên mới, gốc rễ cũ

Tên gọi "Yin Yoga" được đưa ra và phổ biến ở phương Tây khoảng ba mươi năm trở lại đây. Nhưng cách tập của nó — vào tư thế thấp, giữ yên rất lâu, để cơ thể tự mở ra — thì có mặt từ rất xa xưa trong các lối tập tĩnh của phương Đông. [quan điểm ngành]

Hai nguồn nuôi Yin Yoga:

Lối tập tĩnh của Đạo gia. Người xưa ngồi rất lâu trong một thế, không phải để "kéo giãn cho dẻo", mà để quan sát cơ thể và tâm trí. Cái mà hôm nay ta gọi là giữ tĩnh ba tới năm phút, thời ấy là chuyện thường ngày.

Học thuyết âm dương. Trong cách nhìn này, mọi thứ đều có hai mặt bổ sung cho nhau. Dương là nóng, nhanh, chuyển động, sinh lực. Âm là mát, chậm, tĩnh tại, nuôi dưỡng. Cơ thể người cũng vậy: có phần "dương" — cơ bắp, sức mạnh, chuyển động; và phần "âm" — khớp, dây chằng, mô liên kết, những lớp mô nằm sâu ít khi được chạm tới.

Tên gọi Yin (Âm) đến từ đó: đây là phần tập dành cho lớp mô sâu và tĩnh của cơ thể.

Vậy Yin khác gì các lớp Yoga khác?

Nói ngắn gọn: những lớp Yoga bạn thường thấy tác động chủ yếu vào cơ bắp; Yin đi sâu hơn một tầng. [quan điểm ngành]

| | Lớp Yoga thông thường | Yin Yoga |

|---|---|---|

| Nhịp | Chuyển động liên tục | Vào tư thế rồi giữ yên |

| Thời gian giữ | 3 – 10 nhịp thở | 2 – 5 phút, có khi lâu hơn |

| Cơ bắp | Chủ động co, siết | Chủ động thả lỏng |

| Tác động tới | Cơ, tim mạch, sức mạnh | Khớp, dây chằng, mô liên kết |

| Cảm giác | Nóng người, ra mồ hôi | Mát, chậm, sâu, đôi khi rất tĩnh |

Điều nhiều người ngạc nhiên: trong Yin, bạn phải thả lỏng cơ thì mới đúng. Vì nếu cơ còn siết, nó sẽ che chắn, tải không xuống được tới lớp mô sâu bên dưới.

Ba nguyên tắc của một buổi Yin

Sau nhiều năm dạy, tôi rút gọn Yin thành ba câu để học viên dễ nhớ: [kinh nghiệm]

Một — vào tư thế ở mức vừa phải, đừng vào hết cỡ. Khoảng 50 đến 80% khả năng của bạn là đủ. Chỗ trống còn lại là để cơ thể có đường mà mở ra trong lúc giữ.

Hai — thả lỏng những gì không cần dùng. Bắt đầu từ ổ khớp, rồi tới đầu cơ, rồi mới tới thân cơ. Đây là điều khó nhất với người mới, và cũng là điều làm nên khác biệt.

Ba — giữ đủ lâu và ở yên trong đó. Không nhấp nhổm, không chỉnh đi chỉnh lại. Thời gian mới là thứ làm việc, chứ không phải sức của bạn.

Vì sao tôi chọn Yin để dạy trị liệu

Học viên đến với tôi phần lớn không phải người muốn tập cho đẹp. Họ là người đau vai gáy nhiều năm, thoái hoá khớp gối, mất ngủ, căng thẳng kéo dài, hoặc vừa qua một biến cố sức khoẻ.

Với những cơ thể ấy, các lớp tập nhanh và mạnh thường quá sức — có khi còn làm nặng thêm. Trong khi Yin cho họ ba thứ mà cơ thể đang cần: [kinh nghiệm]

• Sự an toàn — không có động tác bật nhảy, không có tư thế đòi sức.
• Thời gian — cơ thể có tuổi cần thời gian để mở, không mở được bằng lực.
• Sự tĩnh lặng — với người mất ngủ và căng thẳng, đây thường là phần có giá trị nhất.

Tôi không nói Yin tốt hơn các dòng khác. Người trẻ khoẻ vẫn cần các lớp Yang để rèn sức mạnh và tim mạch. Nhưng nếu bạn ngoài bốn mươi, ngồi nhiều, ngủ kém, hay đau âm ỉ đâu đó — Yin là chỗ tôi khuyên bạn bắt đầu.

Bắt đầu thế nào?

Bạn không cần dẻo. Bạn không cần từng tập Yoga. Bạn chỉ cần một tấm thảm, vài cái gối trong nhà, và hai mươi phút yên tĩnh.

Trong loạt bài này, tôi sẽ đi lần lượt: vì sao phải giữ lâu, ai hợp với Yin, ba tầng cảm giác cần phân biệt để tập cho an toàn, và những tư thế đầu tiên bạn có thể tập ngay tại nhà.

Nếu bạn đang có vấn đề cụ thể — đau lưng, đau gối, mất ngủ — hãy nhắn Zalo cho tôi mô tả tình trạng. Tôi sẽ nói thật là bạn nên bắt đầu từ đâu, và có cần vào lớp hay chưa.

Bài viết chia sẻ kinh nghiệm huấn luyện và quan điểm nghề, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ.